|
|
|
|
|
Meme Kanseri Cerrahisinde Önemli Bir Gelisme: Deri Koruyucu Mastektomi ve Aninda Meme Onarimi : Diger organ kanserlerin cerrahi tedavisinde oldugu gibi meme kanserlerinde de temel amaç tümörlü dokunun temizlenmesi ve hastaligin tedavi edilmesidir. Cerrahlarin çogu, tümörün çikarilmasi ve kalan memenin korunmasinin uygun olmadigi (meme koruyucu cerrahi) durumlarda, üzerindeki deri ile birlikte memenin tamamini almayi (mastektomi) tercih etmektedir. Meme kaybinin, çogu kadinda agir psikolojik etkilere sebep oldugu artik çok iyi bilinmektedir. Bazi merkezler, bunun önüne geçilmesi için mastektomi sirasinda meme onarimi (aninda meme rekonstrüksiyonu) yapmaktadir. Son zamanlarda cerrahlar daha cesur adimlar atmis ve derinin korunarak sadece meme dokusunun alinmasi ve ayni ameliyatta kayip meme dokusunun tamamlanmasi islemini gerçeklestirmeye baslamislardir. Deri Koruyucu Mastektomi adi verilen bu islem tercihen erken evre meme kanserli hastalara uygulanmaktadir.
Deri koruyucu mastektomi için hastalarin seçimi : Genel olarak mastektomi yapilacak her kadin potansiyel deri koruyucu mastektomi için de adaydir. Ancak, bu islemi erken evre tümörü olan hastalara uygulamak yönünde genel bir egilim mevcuttur. Diger hastalarda, klasik mastektomi ve geç meme rekonstrüksiyonu yapilmasi, birçok cerrah tarafindan daha akilci bir yaklasim olarak kabul edilmektedir. Burada tedavi ekibine düsen görev hastalara ameliyatlar hakkinda ayrintili bilgi vermek ve seçimi hastaya birakmaktir. Cerrahi ekip, deri koruyucu mastektomiye aday olan hasta ile uzun ve ayrintili bir görüsme yapmali, var olan rekonstrüksiyon seçeneklerini, bunlarin avantaj ve dezavantajlarini ve olasi yan etkilerini (komplikasyonlarini) açiklamalidir. Burada önemli olan hastanin memesini kaybedip, kaybetmeme konusundaki kararliligidir. Çesitli sekil ve fotograflarin gösterilmesi hastanin yapilacak islemi daha iyi kavramasina ve beklentilerinin daha gerçekçi olmasina ve karar vermesine yardimci olacaktir. Deri koruyucu mastektominin avantajlari : Ameliyatin genel cerrah tarafindan yapilan bölümü klasik mastektomi ameliyatina göre daha uzun (1 saat yerine 2 saat) sürmektedir. Buna karsin plastik cerrah tarafindan yapilan islem klasik mastektomi sonrasi rekonstrüksiyona kiyasla hem daha kisa sürmekte hem de göreceli olarak daha kolay olmaktadir. Deri koruyucu mastektomi isleminde (skin sparing mastektomi), daha önce açik meme biyopsi yapilmamissa meme derisi tümüyle korunur. Küçük ve meme basindan uzak tümörlerde meme basi da korunabilir. Yani zarf (meme derisi) tümüyle korunup, sadece içindeki doku çikarilmaktadir. Memenin yeniden olusturulma islemi ve simetri saglanmasi teknik olarak çok daha kolaydir. Hastanin meme bölgesinde bir yama izi olmaz. Meme basi ameliyat sirasinda çikarilmis ise sadece meme basinin yerinde bir yama izi olur, bu da ilerde dövme yapilarak meme basi haline getirilir. Onarilan memenin derisi karsi meme ile ayni renktedir ve duyarlidir. Bu islemin yapilacagini bilen hastalar, memelerini kaybetmeyecegi güvencesi ile ameliyathaneye daha rahat girmektedir ve ameliyat sonrasi hastalik travmasini daha az yasamaktadirlar. Deri koruyucu mastektomi, hastanin psikolojik olarak daha az etkilenmesinin yani sira, teknik olarak da daha iyi estetik sonuç verir;tek ameliyat ve tek anestezi hem ameliyat travmasini azaltir hem de maliyeti düsürür. Deri koruyucu mastektominin dezavantajlari : Yapilan çok sayida arastirma, hem klasik mastektomi ve aninda rekonstrüksiyonun hem de deri koruyucu mastektominin güvenlikli bir yaklasim oldugunu desteklemektedir. Ancak, her iki uygulamada henüz meme kanseri tedavisinin standart parçasi degildir. Bu ameliyatin yapilma sikligi hastanin yasi, genel saglik durumu, tedavi grubunun, ama özellikle genel cerrahin meme onarimina bakis açisi ile dogrudan iliskilidir. Bu islemin en önemli iki dezavantaji vardir; Yara iyilesmesinde gecikme: Yara iyilesmesi ile ilgili herhangi bir sorun çiktigi takdirde –eger yapilacaksa – kemoterapi ve radyoterapinin gecikmesi söz konusudur. Cerrahi ekibin deneyimine paralel olarak yara iyilesmesi sorunlari ile daha az karsilasilmaktadir. Radyoterapi yapilirsa estetik görünümde degisim: Koltuk alti lenf bezlerinde metastaz olmasi, deri koruyucu mastektomi için bir engel degildir, ancak metastaz varligi bu hastalara radyoterapi gerekebilecegi ihtimalini olusturur. Onarim yöntemi ne olursa olsun, onarim yapilmis bölgeye uygulanan radyoterapi estetik açidan istenmeyen sonuçlarin ortaya çikmasina neden olabilmektedir. Hastanin kendi dokulari ile yapilan meme onarimlarinin ardindan, iyi planlanmis bir radyoterapi daha az estetik degisikliklere neden olmaktadir. Deri koruyucu mastektomide onarim yöntemleri : Burada hedef; - uzun dönemde kalici olan, normal/normale yakin görünümde ve kivamda simetrik bir meme saglanmasi - kemoterapi ve/veya radyoterapi uygulamalarinda herhangi bir gecikmeye yol açilmamasi - yapilacak rekonstrüksiyon isleminin hastaya ilave riskler getirmemesi, eger getiriyorsa bu risklerin kabul edilebilir düzeyde olmasidir. Onarim, protez ve hastanin kendi dokulari (otojen dokular) ile yapilabilir. Onarim yönteminin seçiminde, hastanin genel saglik durumu, yasi, vücut özellikleri, karsi memenin büyüklügü, radyoterapi uygulanip uygulanmayacagi, hastanin tercihi ve plastik cerrahin aliskanliklari gibi birçok faktör rol oynar. Protez kullanilarak yapilan meme onarimi : Hastanin durumuna göre dogrudan silikon protez yerlestirilerek onarim yapilabildigi gibi, önce gögüs duvarindaki yumusak dokulari genisletmek için “doku genisletici “adi verilen balon yerlestirilir, bilahare bu balon çikarilarak yerine kalici protez konur. Bu yöntemin sakincasi, silikon protez çevresinde sert doku gelismesi halinde memenin yeterince dogal olmamasidir. Radyoterapiye bagli sorunlar silikon ile onarimdan sonra daha yüksektir. Hastanin kendi dokulari (Otojen dokular) ile meme onarimi : Bu tip onarimlar daha karmasik ve tecrübe isteyen ameliyatlardir. Otojen doku olarak siklikla sirt ve karindan hazirlanan dokular kullanilir. Bunlar; 1. Sirt yan tarafindaki kas (latissimus dorsi kasi) ve üzerindeki deri kullanilir. Bu takdirde sirttaki ameliyat izi sütyen altinda gizlenir. Kasin kullanilmasinin vücuda herhangi bir zarari yoktur. Nispeten kolay bir ameliyattir. 2. Karin alt bölümündeki deri ve deri alti dokusu, karin ön duvarindaki kaslardan birisi (transvers rectus abdominis muscle –TRAM-) kullanilarak sapli veya serbest olarak (serbest doku aktarimi-mikrocerrahi) korunmus meme derisinin içine tasinir ve sekillendirilir. Bu ameliyat sirasinda hastaya ayni zamanda karin germe ameliyati da yapilmis olur. Bu teknik yukaridakine oranla daha karmasiktir ve tecrübe gerektirir. Otojen dokular içerik olarak meme dokusuna daha çok benzerler. Bu özellikleri sayesinde, otojen doku ile yapilmis memenin fiziksel davranisi dogal memeye daha çok benzerlik gösterir, duyu hissi de daha iyi olusmaktadir. Otojen dokular özellikle kilo alip vermelere normal meme gibi yanit verirler. Bunun sonucu, onarim sonrasi asiri kilo alma ya da verme durumunda iki meme arasinda asimetri görülmez. Radyoterapiyi daha iyi tolere ederler. Meme basi onarimi : Meme basi ameliyatta çikarilmis ise, ayri bir ameliyat ile meme basi yapilmasi gerekir. Meme ucu, bölgedeki dokulardan yapilir. Çevresindeki koyu renkli alan için dövme yapilmasi en uygunudur.
|
